Overeenkomsten tussen hoogbegaafdheid & autisme

Etiketjes, etiketjes, etiketjes…

Onlangs woonde ik een uiteenzetting bij omtrent autisme/ADHD bij jongeren. Ik stond er eerlijk gezegd wat huiverig tegenover omdat ik vreesde dat er - alweer - te hard gefocust ging worden op ‘er is iets mis met die jongeren’.

Het begon met ‘de stoornis autisme’, waarbij ik meteen ervoor pleitte om niet langer te spreken over ‘stoornis’. Dat woord alleen al trekt op niks. ‘Stoornis’, net alsof je gestoord bent of zo. De dame die de uiteenzetting gaf, kon zich hierin vinden en heeft de rest van de avond het woord ‘stoornis’ niet meer in de mond genomen. Mission accomplished.

Wat mij erg is opgevallen tijdens die hele uiteenzetting zijn de gelijkenissen tussen mensen met autisme/Asperger en hoogbegaafdheid. Wat hebben wij zoal gemeen? Heel wat:

  • onze hersenen werken anders
  • wij verwerken informatie op een andere manier
  • we worden beiden bestempeld als 'neurodivergent' of 'neurodivers'
  • prikkels komen bij ons veel sterker binnen
  • wij voelen ons anders
  • wij voelen ons vaak onbegrepen op school
  • wij hebben moeite met functioneren binnen het reguliere bedrijfsleven
  • wij zijn vaak miskend binnen ons gezin van herkomst

Gezien er vaak meer kennis is omtrent autisme/Asperger dan omtrent hoogbegaafdheid, wordt hoogbegaafdheid vaak foutief gediagnosticeerd als autisme/Asperger. Het omgekeerde komt minder voor. Er bestaat overigens ook zoiets als twice-exceptionality. Dat betekent dat een persoon zowel kenmerken van hoogbegaafdheid als van autisme/Asperger vertoont.

Allemaal etiketjes op een rij.

Gelijkenissen tussen autisme, Asperger en hoogbegaafdheid

Zo’n labeling is net als Facebook: het kan erg waardevol zijn als je weet hoe ermee om te gaan, maar nefast als je het overdreven of ‘verkeerd’ gebruikt.

Labeling kan helpen om jezelf/je kind beter te begrijpen. Vanaf dan kan het echter aangeraden zijn om het label zoveel mogelijk los te laten en te focussen op oplossingen en op de krachten, de talenten van het kind/de volwassene.

Bovendien is er bij die labeling ook een onderhuids iets. Zo wordt het label ‘hoogbegaafd’ al te vaak als een luxe-etiket gezien. En geloof me, dat is het heus niet. Het aantal burn-outs, depressies en zelfmoorden ligt niet voor niets hoog binnen de groep van hoogbegaafden. Velen van mijn hoogbegaafde cliënten kampen met existentiëel trauma, ontwikkelingstrauma, gifted trauma (trauma opgelopen door de miskenning van hun hoogbegaafde eigenschappen).

Autisme wordt dan weer vaak gezien als iemand die totaal contact gestoord is of als een uitvergroting van het personage in Rain Man. Ook dat klopt niet. Autisme loopt op een spectrum. Er zijn zoveel varianten.

Wat ADHD betreft, is het heel simpel. Ik ga absoluut niet ontkennen dat ADHD bestaat. Zeker niet. Wat ik wel zeker weet, is dat het heel vaak onterecht gediagnosticeerd wordt. Uit onkunde, uit gemakzucht, gedreven vanuit de farmaceutische sector.

Het liefst zou ik zien dat we eens wat minder in diagnoses zouden gaan denken. Ja, ADHD bestaat. Ja, autisme bestaat. Ja, hoogbegaafdheid bestaat. Ja, Asperger bestaat. Maar bovenal zijn wij vooral mensen. Mensen die net als iedereen aanvaard willen worden in ons Zijn ?️