Ontwikkelingstrauma en mijn persoonlijke proces

Wanneer ik het heb over ontwikkelingstrauma gaat het om trauma dat ontstaan is door intense, ingrijpende ervaringen in de (vroege) kinderjaren. Het gaat hierbij om een brede vorm van ingrijpende ervaringen.

Het gaat om ervaringen die zo ingrijpend zijn geweest dat ze de ontwikkeling van het kind hebben aangetast.

Onveilige hechting eenzaamheid Social Balance

Acuut versus chronisch

Deze ervaringen kunnen acuut zijn zoals een uitdagend geboorteproces, eenmalig seksueel misbruik, een ongeval. Maar ook chronisch zoals langdurig seksueel misbruik, emotioneel misbruik, emotionele verwaarlozing, opgroeien bij een verslaafde ouder, opgroeien bij een ouder met een verstoorde persoonlijkheid.

Verwarring bij het opgroeiende begaafde kind

Vaak worden kinderen seksueel en/of emotioneel misbruikt door hun eigen ouders. Door ouders die zelf hun trauma niet uitgewerkt hebben. Door ouders die zich niet kunnen inleven in hun begaafde kind. Door ouders met verslavingsproblematieken. Door ouders met verstoorde persoonlijkheden.

Wanneer een kind seksueel misbruikt wordt door een ouder ontstaat er pure verwarring. Een jong kind heeft nog onvoldoende besef omtrent gezonde grenzen, omtrent gezonde seksualiteit. Meestal beseft het nog niet of onvoldoende dat het seksuele misbruik door de ouder totaal ongepast is. 

Dat zelfde geldt voor emotioneel misbruik of emotionele verwaarlozing. Een emotioneel verwaarloosd kind snapt er niks van, is in de war. Het stelt zich de vraag: 'Hoe komt het dat mijn ouders niet van mij houden? In plaats van: 'Ik ben helemaal ok. Het is het gedrag van mijn ouders dat ongepast is.'

Er is niks mis met jou Social Balance Inge Vandecaetsbeek

Internalisering van het gevoel 'er is iets mis met mij'

Bij een begaafd kind - dat zich al anders voelt dan anderen en alles veel intenser beleeft - kan het gevoel van 'er is iets mis met mij' versterkt en geïnternaliseerd worden door dergelijke vormen van misbruik. Bovendien voelen begaafde kinderen vaak de pijn van hun ouders aan. Ze gaan er alles aan doen om de pijn van hun ouders te verlichten, tot in de meest extreme vormen. 

Is seksueel misbruik bij kinderen meer ingrijpend dan emotioneel misbruik?

Zelf heb ik als baby en als kind vele vormen van ingrijpende ervaringen meegemaakt, zoals een moeizame geboorte, langdurig seksueel misbruik, emotionele miskenning, verstoorde hechtingspatronen, opgroeien bij een verslaafde ouder. Chronisch en complex trauma zoals dat heet.

Wanneer mensen mijn verhaal kennen, geven ze vaak aan dat seksueel misbruik allicht het meest ingrijpende is geweest. Dat is in hun beleving het meest tastbaar.

Zelf heb ik gemengde gevoelens bij zo'n opmerkingen. Ongetwijfeld heeft het jarenlange seksuele misbruik een stempel gedrukt op mijn ontwikkeling. Het is een van de redenen geweest dat ik meer dan 30 jaar een haat-liefde verhouding heb gehad met mijn eigen lichaam, hetgeen zich vertaald heeft in allerhande eetstoornissen en een verstoord zelfbeeld. 

Tegelijk voel ik dat de pijn van jarenlange miskenning van mijn begaafdheid, mijn moeizame geboorte, uitdagende hechtingspatronen en opgroeien met emotioneel onbeschikbare ouders eveneens een diepe impact hebben gehad op mijn ontwikkelingsproces. Het heeft in mijn ogen dan ook geen enkele zin om een soort van 'score' toe te kennen aan welke ervaringen het meest ingrijpend zijn. 

Het gaat niet om wat er precies gebeurd is, maar om wat het met jou, met jouw ontwikkeling als mens, gedaan heeft. 

Drama van het begaafde kind

Het boek dat mij veel inzichten hieromtrent heeft gegeven, is 'Drama van het begaafde kind' van Alice Miller. Belangrijk is dat je dit boek leest zodra je voelt dat je er klaar voor bent. Het boek kan erg confronterend zijn. Ik raad je dan ook aan om dit boek te lezen zodra het goed voelt voor jou, zodra je voelt dat je er klaar voor bent.

Verder vind ik dat het boek 'compassie' mist. Ik voel doorheen het boek dat er onverwerkte pijn bij de schrijfster Alice Miller aanwezig was. Haar zoon Martin Miller heeft dit overigens na de dood van zijn moeder bevestigd. Dit gezegd zijnde, ben ik Alice Miller ontzettend dankbaar voor dit meesterwerk dat ze heeft geschreven.

Ontwikkelingstrauma bij hoogbegaafdheid

Effecten van ontwikkelingstrauma

Ontwikkelingstrauma kan verregaande effecten geven. Ontwikkelingstrauma ligt vaak aan de basis van burn-out, van complexe posttraumatische stressstoornis en van existentieel trauma. Herstellen en helen kan lang duren en kan erg confronterend zijn.

Vaak duurt het mijns insziens langer dan nodig omdat er in België en Nederland nog maar erg weinig bekend is omtrent ontwikkelingstrauma. En al helemaal niet omtrent ontwikkelingstrauma in combinatie met begaafdheid.

Om die reden komt het helaas nog te vaak voor dat hoogbegaafde volwassenen die kampen met ontwikkelingstrauma verkeerd gediagnosticeerd worden of - erger nog - gehertraumatiseerd worden in de hulpverlening.

Overigens niet alleen in de hulpverlening. Hertraumatisering kan ook gebeuren door omgeving, familie, vrienden, op het werk, binnen relaties. Mensen hebben meestal geen idee hoe ze getroffenen van ontwikkelingstrauma kunnen ondersteunen. Het gevoel van 'er is iets mis met mij' kan hierdoor versterkt worden en nog meer geïnternaliseerd worden.

Mijn eigen zoektocht naar hulpverlening & feedback van gelijkgestemden

Wanneer ik het heb over de moeizame zoektocht naar gepaste hulpverlening, spreek ik uit eigen ervaring en uit de ervaringen die andere hoogbegaafden met ontwikkelingstrauma met mij gedeeld hebben. Voor mezelf is dat de reden geweest om mezelf helemaal te verdiepen in ontwikkelingstrauma en verdere inzichten te verwerven in hoogbegaafdheid.

Ik wilde cognitief begrijpen hoe het kwam dat ik constant het gevoel kreeg dat niemand mij begreep. Ik wilde niet langer gehertraumatiseerd worden door onbegrip, door onbewustheid en/of door projectie. Ik wilde het grotere geheel snappen; de specifieke dynamiek tussen ontwikkelingstrauma en hoogbegaafdheid.

Regelmatig hou ik bevragingen bij hoogbegaafde volwassenen die kampen met ontwikkelingstrauma. Wat me telkens weer opvalt, is hoe vaak er misdiagnosticering plaatsvindt. Hierdoor ontstaat er vaak nog meer frustratie, diep gevoel van onbegrip, existentiële pijn, wanhoop en isolement.  

Erg jammer. Ik ben er namelijk van overtuigd dat je altijd kan helen van trauma, hoe complex ook. Volledig helen allicht niet. Ik noem mezelf ook niet volledig geheeld. Littekens zullen altijd blijven. Een litteken dat mooi is dichtgegroeid, hoeft echter niet meer zo'n pijn te doen. Sommige dagen voelen de littekens ongemakkelijk aan, andere dagen besef je hoe waardevol deze doorleefde littekens zijn.

Jouw helingsproces

Als ik kan helen, kan jij dat ook 🍀 De eerste stap is bewustwording. Bewustwording van de impact die gebeurtenissen op jouw ontwikkeling hebben gehad en bewustwording van de unieke waarde van jouw begaafdheid. Heling ontstaat zodra er volledige omarming komt van jouw nature en jouw nurture.

Ik geloof heel sterk in het concept van zelfheling. Tegelijkertijd merk ik ook dat vele hoogbegaafde volwassenen die nog kampen met onverwerkt trauma vastlopen. Geïsoleerd zijn. Indien je het gevoel hebt dat je vastgelopen bent, ben je welkom voor een gesprek of begeleiding via email.

Verdere info omtrent mijn werkwijze

Ik stuur je veel liefde, licht en kracht ☀️