Hoogbegaafd & trauma. Hoe ondernemen? - 26/10/2018

Zowat alle ondernemers die bij mij terecht komen, zijn hoogbegaafd. Vooral ik verder ga met deze blog zou ik willen aangeven dat ik geen fan ben van de term 'hoogbegaafd'. Deze term insinueert namelijk teveel dat een verhoogde intelligentie de kerneigenschap is van hoogbegaafdheid. En dat is niet zo.

Op dat vlak ben ik meer fan van de Engelse benaming 'highly gifted'. De component van intelligentie is hierin minder aanwezig. Het klopt dat hoogbegaafden een vrij hoog tot hoog IQ hebben, maar deze component is echter niet de enige - en wat mij betreft - niet de belangrijkste component van hoogbegaafdheid.

Wat is hoogbegaafdheid dan precies?

Graag zet ik een aantal kenmerken op een rijtje die typerend zijn voor hoogbegaafden:

  • sterk rechtvaardigheidsgevoel - in samenwerkingen, naar de wereld toe
  • scherpe intuïtie - soms zelfs zo scherp dat het hen beangstigt
  • creatief in het bedenken van oplossingen - out-of-the-box, vooruitstrevend
  • zeer gevoelig voor authenticiteit - een hoogbegaafde hou je niet voor de gek
  • het gevoel 'anders' te zijn - door miskenning binnen opvoeding, onderwijs, bedrijfsleven, maatschappij, mogelijk versterkt door onverwerkt trauma
  • de lat hoog leggen - perfectionisme ligt op de loer
  • een hoofd boordevol ideeën - het lijkt alsof een hoogbegaafd brein altijd in beweging is
  • het plaatje moet volledig kloppen - de 80/20-regel is vaak niet voldoende
  • existentiële vraagstellingen - wie ben ik, welke meerwaarde kan ik bieden aan de wereld
  • een verhoogde intelligentie - opgepast met IQ-testen. Als een IQ-test niet wordt afgenomen door iemand met kennis van hoogbegaafdheid, kan zo'n test een vertekend beeld geven.

Dit is slechts een greep uit de kenmerken van hoogbegaafdheid. Het is een lijst die ik heb samengesteld naar aanleiding van de talloze coachings van hoogbegaafde ondernemers, vanuit inzichten aangereikt door mijn hoogbegaafde kinderen, vanuit eigen ervaring, vanuit studies.

Wat zijn de valkuilen als hoogbegaafde ondernemer?

Vooraleer ik overga tot de valkuilen, wil ik met klem benadrukken dat hoogbegaafden een ontzettende meerwaarde betekenen voor onze maatschappij.
Die meerwaarde wordt echter vaak ondergesneeuwd door onbegrip, door onkunde binnen onderwijs en bedrijfsleven, door gebrek aan inzicht en empathie tijdens de opvoeding.

Onderstaande valkuilen kom ik erg vaak tegen bij de hoogbegaafden die ik coach:

  • uitstelgedrag door perfectionisme
  • uitstelgedrag door een gebrek aan zelfvertrouwen
  • te laag energiepeil als er nog onverwerkt trauma sluimert
  • onbegrip door de omgeving, door familie, door vrienden, door andere ondernemers

Wat als er onverwerkt trauma sluimert bij een hoogbegaafd persoon?

Mijn boek 'Er is niks mis met jou' is tot stand gekomen vanuit eigen ervaring en vanuit inzichten door mijn coachings van hoogbegaafde ondernemers.
Zowel hoogbegaafden als volwassenen die chronische getraumatiseerd zijn, lopen heel vaak rond met het gevoel 'Er is iets mis met mij'. Vaak knaagt dit gevoel al van kleins af aan aan hen. Het is helaas een gegeven dat vele kinderen traumatische gebeurtenissen meemaken in hun kindertijd.

Wanneer deze traumatische gebeurtenissen niet in het juiste perspectief kunnen geplaatst worden, wanneer er geen empathische getuige was, blijft dit trauma in het lichaam opgeslagen. Chronisch. Gezien hoogbegaafden vaak onbegrepen worden in deze maatschappij, zeker wanneer we spreken over een kindertijd van 30 of meer jaar geleden, is de kans groot dat kindertrauma sterk nazindert in het hoogbegaafde brein en lichaam. 

Ik ben tot de conclusie gekomen dat hoogbegaafde ondernemers quasi onmogelijk succesvol kunnen ondernemen indien er nog teveel chronisch trauma in hun systeem zit. Het is dan belangrijk dat er eerst - of minstens parallel - gewerkt wordt aan het oplossen van het trauma vooraleer verdere concrete stappen te zetten binnen het ondernemerschap.

Ik heb legio voorbeelden gezien van hoogbegaafde ondernemers met ontzettend veel capaciteiten die desondanks er niet in slaagden om hun onderneming vorm te geven. Ook niet met behulp van coaching. Traumaverwerking dient zich dan op. Absoluut. Er is geen andere weg. Zoniet bestaat de kans dat de hoogbegaafde ondernemer in isolement vervalt, in geldproblemen komt, zich compleet onbegrepen voelt. En zo in een vicieuze cirkel terecht komt.  

Onderstaand vind je een aantal kenmerken die erop kunnen wijzen dat je als hoogbegaafd ondernemer nog kampt met onverwerkt trauma uit je kindertijd:

  • je voelt je eenzaam
  • je voelt je totaal onbegrepen
  • je raakt steeds meer geïsoleerd
  • je bent uitgeput, leeg
  • je voelt je depressief
  • je bent snel geïrriteerd
  • je bent snel overprikkeld
  • je energiepeil schommelt enorm 
  • je komt al maanden niet meer vooruit in je business
  • je stelt je de vraag: 'Waarom ik? Waarom overkomt mij dit?'
  • je lijdt aan een auto-immuun ziekte 
  • je hebt de diagnose cvs, fybromyalgie of andere 'ongeneeslijke ziekte' gekregen
  • het lukt je uiterst moeizaam om geschikte hulp te vinden

Als je je herkent in het merendeel van bovenstaande kenmerken raad ik je aan om je goed te informeren. Lees erover, praat erover, schrijf erover.

Blijf vooral niet rondlopen met jouw onvervulde gevoelens. Vroeg of laat steekt trauma de kop op. Wees dit voor. Waak er echter voor dat je er niet in verzandt. Als hoogbegaafde kan dat nogal een opgave zijn. Know that, been there. Hét allerbelangrijkste is de bewustwording. Daarna kan het helingsproces van start gaan. Stap voor stap.