Het etiket hoogbegaafdheid

Hoogbegaafdheid ~ spirituele begaafdheid ~ traumatisch brein bij mezelf & mijn cliënten

Sinds 2018 ben ik 'hoogbegaafdheid' aan het bestuderen; heb ik mezelf diep geëxploreerd; heb ik honderden mensen hieromtrent begeleid en gesproken. Om dan tot de vaststelling te komen: het type hoogbegaafdheid waar een groot gedeelte van mijn cliënten - en ikzelf - onder val, is erg moeilijk te definiëren vanuit het standaard Westerse denken.

Net zoals vele van de mensen die ik begeleid, 'scoor' ik hoog op SQ (Spirituele Intelligentie). Geen wonder dat ik mij niet helemaal begrepen voelde in de academische stromingen rondom hoogbegaafdheid. In academische stromingen is er immers vaak weinig ruimte voor de factor Spirituele Intelligentie.

Naast het gegeven SQ wordt in standaard academische stromingen rondom hoogbegaafdheid weinig tot geen aandacht besteed aan het brein dat tijdelijk veranderd is door traumatische omstandigheden.

Ik schrijf hier bewust 'tijdelijk' omdat ons brein neuroplastisch is. Neuroplasticiteit betekent dat de mogelijkheid bestaat om steeds weer nieuwe hersenverbindingen aan te maken binnen gebieden die donker (letterlijk en figuurlijk) zijn geworden door verstoorde cq afgebroken hersenverbindingen. Afhankelijk van de aard, toestand, gradatie hoeft een traumabrein geen traumabrein te blijven.

Intensiteit als kenmerk bij hoogbegaafdheid ~ spirituele begaafdheid

Wat ik vaak tegenkom bij mensen die zich herkennen in mijn omschrijving van hoogbegaafdheid + trauma, is dit: overeenkomsten op het vlak van intensiteit, diepgang, complexiteit en doorzettingsvermogen. Wat de factor 'intensiteit' betreft, deze kan zich op verschillende domeinen manifesteren.

In deze blog kan je hier meer over lezen:

Door het leven gaan als intens begaafde man of vrouw
 

Neurodiversiteit Social Balance


Als je jezelf als erg intens ervaart, maar je niet echt herkent in hoogbegaafdheid ~ misdiagnoses

Jarenlang ben ik aan het onderzoeken hoe het komt dat er zoveel misloopt bij de 'diagnosticering' van hoogbegaafdheid. Onderstaand een aantal bevindingen van mijn kant:
✅ er bestaat geen consensus omtrent de term 'hoogbegaafdheid'
✅ er kan veel overlap zijn tussen hoogbegaafdheid, ad(h)d, spd, ass, hoogsensitiviteit, borderline, bipolariteit
✅ er is nog té weinig bekend over de exacte werking van de hersenen, met name wat is beïnvloed door de omgeving ~ wat was er al sinds de geboorte ~ wat is genetisch bepaald
✅ er kunnen secundaire belangen spelen bij diagnosticering 
✅ hoogbegaafdheid staat niet vermeld in de DSM of ICD (handboeken waarin psychische stoornissen worden geclassificeerd)
✅ hoogbegaafdheid kan soms moeilijk 'gemeten' worden
✅ wanneer een hoogbegaafd persoon erg traumatisch is opgegroeid, dan kunnen ongeheelde traumawondes een vertekend beeld geven bij diagnostiek
✅ de mogelijk aanwezige spirituele componenten worden hier in het Westen zelden meegenomen bij diagnosticering
✅ hoogbegaafden zijn heel goed in 'masking' (zichzelf verstoppen achter een maatschappelijk verantwoord masker)

Aanvulling: wanneer we neurodiversiteit definiëren als zijnde: hersenen die 'anders' werken, zich vertalend in een gevoeliger zenuwstelsel, andere manier van denken, handelen, communiceren, zijn - dan is het logisch dat er zoveel misdiagnoses ontstaan. 

We hebben hier last van 'expertise blindness' (teveel gefocust op eigen expertise binnen vakgebied), van 'confirmation bias' (als er veel kenmerken aangevinkt zijn, er té snel vanuit gaan dat er bevestiging is van diagnose).

Bovendien mogen we niet vergeten dat traumatische toestanden veranderingen in ons menselijke brein kunnen veroorzaken. Dat maakt dat een traumabrein ook gezien kan worden als een neurodivers brein.

Net daarom is het zo belangrijk om bij diagnosticering de mens als geheel te zien, in alle facetten, dwars door gedragingen heen.

Gevolgen van people please gedrag

Net als bijvoorbeeld mensen met autisme, zijn hoogbegaafden vaak gaan 'masken'. Masking kan zich uiten in people please gedrag. People please gedrag kan erg kwalijk zijn wanneer we dat bekijken vanuit het perspectief van de ziel, vanuit het perspectief van je ware essentie. Door jarenlang gedrag van people pleasing kan je ware essentie niet alleen ondergesneeuwd raken, maar ook verloren gaan. Dat verloren gaan van je ware essentie noemen we binnen het sjamanisme 'soul loss'. Stukken van je ware essentie zijn afgesplitst. Die dynamiek is vergelijkbaar met wat in de wetenschap 'dissociatie' wordt genoemd. Meer hierover kan je hier lezen:

Gevolgen van jarenlang gedrag van people pleasing


Zin en onzin van het benoemen van hoogbegaafdheid

Dit gezegd zijnde, besef ik heel goed dat hoogbegaafdheid ook maar een poging is om een bepaalde groep van mensen in een categorie onder te brengen. Ik hou daar in wezen niet van. Wat bij mij primair is, is dit: wat heeft de persoon nodig ~ wat kan ondersteunend zijn voor de persoon om zich weer beter te voelen ~ om goed te functioneren binnen deze huidige - vaak door secundaire, traumatische belangen gedreven - maatschappij.

Het liefst van alles zou ik zien dat de DSM en ICD op een hele andere manier worden ingezet. Wat geeft een mens immers het recht om een ander mens als 'gestoord' te omschrijven? Anno 2022 is er echter nog weinig draagvlak voor een visie zoals deze van mij. Er hangen anno 2022 nog té veel systemen vast aan diagnosticering. Gelukkig komt hier stilaan verandering in. Er is een kentering gaande.

Als we het dan hebben over diagnosticering ~ vaststelling van al dan niet hoogbegaafdheid, dan komt het erop aan: wat is wijsheid binnen mijn persoonlijke situatie en/of die van mijn kind:
✅ kan een label ~ diagnose mij/mijn kind verder helpen in mijn/ons leven?
✅ kan een label ~ diagnose nuttig zijn voor school? Denk hierbij bijvoorbeeld aan bepaalde extra ondersteunende maatregelen, specifieke onderwijsvormen.
✅ kan een label ~ diagnose nuttig zijn voor mijn werk?
✅ kan een label ~ diagnose mij helpen om mezelf beter te begrijpen?

Andere werking van de hersenen

Ontwikkelingstrauma bij neurodiversiteit

Wanneer een baby wordt geboren met kenmerken van neurodiversiteit (een brein dat anders functioneert) en die andere manier van denken ~ van informatie verwerken ~ van omgaan met emoties wordt niet omarmd bij het opgroeien dan kan er een vorm van ontwikkelingstrauma ontstaan bij zo'n persoon. De ware aard waarmee de baby is geboren, kan hierdoor ondergesneeuwd raken.

Complexe posttraumatische stressstoornis

Wanneer je bent geboren met hersenen die anders functioneren en je kampt nog met onverwerkt ontwikkelingstrauma (trauma ontstaan in de kindertijd), dan kan het gevoel van onbegrip en van niet-gezien worden in je ware authenticiteit nog pijn doen. 

Symptomen van jarenlange miskenning van je ware aard, kunnen lijken op de symptomen van een complexe posttraumatische stressstoornis. In deze blog kan je meer informatie vinden omtrent c-ptss / complexe posttraumatische stressstoornis.

Wat verstaan we onder complexe posttraumatische stressstoornis

Ondernemen als je je herkent in hoogbegaafdheid ~ hoogsensitiviteit ~ intensiteit

Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat het ondernemerschap heel waardevol is voor volwassenen die zich herkennen in de kenmerken van hoogbegaafdheid ~ hoogsensitiviteit ~ intensiteit. Wat ik echter vaak tegenkom, is dat hoogbegaafde ondernemers die nog onvoldoende in hun kracht staan niet vooruit komen met hun onderneming. Ze hebben téveel plannen, ze missen focus, ze missen daadkracht, ze hebben onvoldoende vertrouwen in eigen kunnen.

Zeker wanneer er nog sprake is van onverwerkt trauma kan ondernemen als hoogbegaafde een grote uitdaging zijn. In deze blog heb ik omschreven wat het betekent om te ondernemen als hoogbegaafde met onverwerkt trauma.

Voor mensen die zich herkennen in hoogbegaafdheid, in hoogsensitiviteit, in autisme, in adhd en willen kiezen voor het ondernemerschap, is het cruciaal te gaan ondernemen op een manier die bij hen past, op een manier die intrinsiek gemotiveerd is, gemotiveerd vanuit hun diepste kern. Vaak zijn dit het type ondernemers die 'anders' ondernemen. Vernieuwend.

De term 'succesvol ondernemen' heeft voor hen vaak een andere betekenis. Succesvol betekent voor hen iets wezenlijks ~ iets zinvols in de wereld zetten. Iets waar de wereld beter van wordt. Iets dat hun voldoening en waardering oplevert. Geld en aanzien zijn vaak niet hun primaire drijfveren. 

Ondernemen als hoogbegaafde met trauma

Wat heeft shamanic healing te maken met begaafdheid ~ met intensiteit?

Sinds oudsher zijn sjamanen een soort van 'wijze leermeesters ~ wijze traumahealers'. In mijn beleving zijn hoogbegaafden ook eerder wijs dan slim. In mijn eigen leven heb ik hele diepe ontdekkingstochten naar mezelf gedaan. De wijsheid van het sjamanisme heeft me hierin ontzettend geholpen. En intensiteit? Sjamanen zijn vaak individuen met een enorme diepgang én intensiteit. Vanuit holistisch perspectief zie ik een overduidelijke verweving tussen een sjamaan en een hoogbegaafd persoon. 

Sjamanisme kan je toepassen voor je eigen groeiproces en je kan sjamanisme professioneel inzetten, als je het groeiproces van anderen mee wil helpen begeleiden. Sinds 2020 zet ik shamanic healing ook professioneel in voor de mensen die ik begeleid. Als dit resoneert met jou, kan je er hier meer over lezen

Shamanic healing bij Social Balance

Together we can do this 🌹