Existentieel trauma & hoogbegaafdheid

Bericht van 27 oktober 2019 🕊️

Om de zoveel tijd duikt het weer bij mij op. Existentieel trauma. Vandaag weer. De vorige keer dateerde van 11 juni 2019. Op zo'n momenten bekruipen mij gedachten als: 'niemand begrijpt mij' of 'ik moet alles alleen doen'.

Hoewel de gedachte 'niemand begrijpt mij' gechargeerd is, zit er ergens ook een kern van waarheid in. Als hoogbegaafde ben je in de minderheid. Zelf ben ik geboren in 1973. In die tijd was er nog weinig tot geen sprake van hoogbegaafdheid. Bovendien was dat een tijd dat er weinig oog was voor het welbevinden van het kind.

Ouders hadden het meestal te druk met hun eigen bezorgdheden en problematieken. 

Zelf voelde ik al van jongsaf haarfijn aan dat ik niet dacht zoals anderen, dat ik op een andere manier in het leven stond. Opgroeiend in een zwaar dysfunctioneel gezin was er totaal geen ruimte om deze gevoelens te uiten. Thuis niet, op school niet. Dus wat doe je dan? Je gaat je aanpassen, conformeren. Doen alsof je wel zoals de anderen denkt, doen alsof je wel gelukkig bent.

Als ik terugdenk aan mijn tienerjaren herinner ik mij vooral dit: nachtenlang huilen omdat niemand mij begreep. De enigen die mij in mijn ogen begrepen, waren 2 knuffelbeertjes en een knuffeldekentje. Dit zijn mijn trouwe maatjes gebleven tot op mijn dertigste. Toen werd ik mama.

Existentieel trauma bij hoogbegaafdheid

Na een aantal burn-outs ben ik op zoek gegaan naar de oorzaak van het eenzame gevoel. Als eerste ben ik gaan achterhalen in welke mate het opgroeien in het dysfunctionele gezin een impact hadden gehad op mij. Een erg heftig en confronterend proces. Het bleek dat ik de meest heftige herinneringen had verdrongen. Herinneringen aan seksueel misbruik. Tijdens het misbruik als kind was ik in een zware dissociatieve toestand gegaan. Bij zo'n toestand treedt je als het ware uit je lichaam. Op die manier hoef je op dat ogenblik niks te voelen.

Wat mijn hoogbegaafde brein erg gemist heeft bij het zoeken naar hulp in traumaverwerking is het kaderen binnen het grote geheel. Niemand legde mij op een gedegen manier uit hoe zo'n mechanismes van dissociatie bij seksueel misbruik als kind werken. Hulpverleners vonden het blijkbaar niet nodig om te kaderen. Als cognitief hoogbegaafde was zo'n kadering echter cruciaal voor mij. Ik kan mezelf pas goed begrijpen als ik het kader eromheen ook goed begrijp. Resultaat: opnieuw aanwakkering van gevoelens van onbegrip en eenzaamheid.

Dus ben ik maar mijn eigen zoektocht gestart. Talloze boeken heb ik verslonden, congressen gevolgd, traumacursussen gevolgd. Zo kwam ik erachter dat er steeds meer kennis kwam omtrent vroegkinderlijk trauma, omtrent ontwikkelingstrauma, omtrent traumadynamieken.

Wat ik echter nergens tegenkwam, was hoe een volwassene met hoogbegaafde eigenschappen vroegkinderlijk trauma best kan verwerken. Blijkbaar heeft nog niemand specifiek die link gelegd. Hier en daar vind je wat losse artikels, maar echte studies eromtrent zijn er niet gevoerd. Jammer. Een hoogbegaafd brein is immers anders gestructureerd. Het lijkt me dan ook erg logisch dat wij als hoogbegaafden trauma ook op een andere manier verwerken.

Het gegeven dat er hiervoor zo weinig aandacht is, wakkert bij mij existentieel trauma aan. De gedachte 'ik moet alles alleen doen' komt dan weer naar boven. Ook deze gedachte is gechargeerd. Ik weet het. Ik hoef niet alles alleen te doen. Er zijn talloze studies omtrent hoogbegaafdheid en er zijn talloze studies omtrent (ontwikkelings)trauma. Het leggen van de linken doe ik echter wel grotendeels zelf. 

Ik krijg vele positieve, dankbare berichtjes. Van gelijkgestemden, van cliënten, van volgers op social media, van lezers van mijn website. Enerzijds fijn. Anderzijds bevestigt ook dat existentieel trauma. In de zin van 'ok, fijn dat jullie je herkennen in wat ik schrijf, maar waarom ben ik in hemelsnaam één van de enigen die hierover schrijft en spreekt?'

Eén van mijn grote voorbeelden op het vlak van traumaheling is Dr. Gabor Maté. Hij kampt net als ik vaak met sterke existentiële gevoelens van eenzaamheid. Ik hoorde hem in een interview aanhalen dat hij vaak lezingen geeft voor duizenden mensen en zich vervolgens na afloop extreem eenzaam voelt. Ik begrijp dat gevoel volledig. Gabor is ook iemand die als eerste linken begon te leggen. Linken tussen dysfunctioneel opgroeien en fysieke ziektes. Als je als eerste zo'n linken gaat leggen, gaan mensen je een soort van op handen dragen. En dat kan erg eenzaam voelen.

Eenzaamheid bij hoogbegaafdheid - existentieel trauma Social Balance

Het verschil tussen Gabor en mij is dat ik hoopvol blijf. Gabor kan nogal eens uitspraken doen als 'the world is a mess' of 'I do not believe I can be healed myself'. Zo'n uitspraken ondersteun ik niet. Ik geloof wel dat de wereld goed is en steeds beter wordt én dat ik kan helen van trauma. Weliswaar niet volledig, maar dat hoeft ook niet. Perfectie is een illusie. 

En wat dat existentieel trauma betreft, misschien kan ik maar best stoppen met zoeken naar iemand die zoals mij denkt, leeft, naar traumaheling kijkt. Op zich is dat ook hetgene dat mij uniek maakt. En dat is zo mooi aan de mensheid: ieder is uniek en toch ook weer zo met elkaar verbonden. United in difference.

Bedankt om dit schrijfsel van mij tot aan het einde te lezen. Zo voel ik mij een stukje verbonden met jou.

Together we can do this 🕊️