Er is niks mis met jou ~ ons kleurrijke brein

Lange tijd heb ik gedacht dat er iets mis was met mij. Heel lang. Gelukkig is het mij intussen gelukt om in te zien waar dat gevoel vandaan komt én om in te zien dat er niks mis is met mij.

In mijn geval - en dat geldt ook voor de cliënten waarmee ik samenwerk - komt dat gevoel voort uit 2 hoeken: het feit van neurodivergent te zijn en het gegeven van reeds vanaf (zeer) jonge leeftijd traumatische gebeurtenissen te hebben meegemaakt.

Er is niks mis met jou
Neurodivergent ~ nature

Neurodivergent zijn, betekent dat je brein anders werkt. 'Diagnoses' als autisme/Asperger, OCD, dyslexie, dyspraxie, dyscalculie, ADHD, hoogbegaafdheid vallen hieronder. Ik spreek steeds liever over de term 'neurodivergent' in plaats van bijvoorbeeld specifiek over hoogbegaafdheid omdat is gebleken dat er zoveel overlap bestaat dat het voor mij té narrow-minded voelt om mij te beperken tot 1 specifieke doelgroep.

Zo vertonen vele van mijn hoogbegaafde cliënten ook aspecten van ADHD, van OCD en van autisme. Je kan dan spreken over twice-exceptionality of multi-exceptionality maar zo blijven we bezig. Het makkelijkst lijkt me om te groeperen en te spreken over neurodiversity.

Neurodiversity staat hier voor een groep van mensen die zich hierin herkent, het individu als neurodivergent.

Het fijne aan deze term vind ik overigens dat het veel minder zwaar beladen is dan bijvoorbeeld de termen 'autistisch' of 'hoogbegaafd', waarbij autisme nog altijd vaak gezien wordt als 'contactgestoord' en hoogbegaafdheid als een 'luxe-etiket'. Niks is minder waar. Vele mensen met autisme zijn allerminst contactgestoord. Vele mensen die hoogbegaafd zijn, vinden zich allerminst in een luxepositie.

Algemeen wordt er vanuit gegaan dat een neurodivers brein aangeboren is. Met andere woorden: het is onderdeel van onze aard, van onze natuur, van onze identiteit.

Een gemeenschappelijk kenmerk dat neurodivergents met elkaar delen is dat we - anno 2019 - in de minderheid zijn en dat vele 'non-neurodiverse' bewoners van deze planeet ons het gevoel kunnen geven dat er iets scheelt met ons.

Regenboogkindje neurodivergent Social Balance Inge Vandecaetsbeek

Dat laatste is vaak de reden waarom kinderen die een atypisch profiel vertonen zich gaan aanpassen. Ze gaan pleasegedrag vertonen.

Vooral kinderen die kenmerken van hoogbegaafdheid vertonen en/of Asperger zijn hier vaak kampioen in. Door hun hoge mate van intelligentie kunnen zij perfect inschatten wat sociaal wenselijk is. Gevolg: ze gaan zich sociaal wenselijk gedragen en verloochenen hiermee hun eigen natuur. 

Dit pleasegedrag blijft vaak lange tijd in stand gehouden. Ik heb cliënten van boven de 45 jaar die nog steeds uitermate pleasegedrag vertonen uit grote schrik om volledig zichzelf te zijn.

Trauma ~ nurture

Traumatische gebeurtenissen omvatten een hele brede waaier. Van trauma met de grote T (natuurrampen, ongelukken, overlijden, medisch trauma, verkrachting ...) tot trauma met de kleine t (emotionele verwaarlozing, emotioneel misbruik, parentificatie, langdurig seksueel misbruik, opgroeien bij een verslaafde ouder, opgroeien bij een ouder met een  (zeer) uitdagend persoonlijkheidsprofiel, ...)

Uit diverse wetenschappelijke studies is gebleken dat traumatische gebeurtenissen op jonge leeftijd (als grens wordt vaak 7 jaar genomen), het brein van het opgroeiende kind veranderen. Hier treedt dus breinverandering op door 'nurture'.

Nurture staat hier voor de omgeving, de omstandigheden, hetgeen we hebben meegemaakt.

 

Neurodivergent Inge Vandecaetsbeek trauma healing

Het brein is een complex gegeven

Ondanks ontelbare studies omtrent ons brein staat er eigenlijk maar 1 ding vast en dat is dit: het menselijk brein is ontzettend complex. In juni 2019 volgde ik het congres 'Traumasporen' van Bessel van der Kolk, genaamd naar het gelijknamige boek. Het boek 'Traumasporen' is overigens een absolute aanrader.

Bessel heeft talloze studies verricht omtrent de wijziging van het menselijk brein naar aanleiding van het ondergaan van traumatische gebeurtenissen. Hij toonde foto's waarop duidelijk te zien was dat het brein van mensen die trauma hebben ondergaan zwarte vlekken vertoont, dat er verbindingen missen. 

NB Er is eveneens aangetoond dat er steeds nieuwe verbindingen kunnen gemaakt worden, dus niks is onomkeerbaar hier. Hetgeen erg goed nieuws is voor mensen die zo dapper zijn om trauma diepgaand te gaan helen.

Tegelijkertijd gaf Bessel aan - in zijn eigen no-nonsense stijl - dat 'degene die beweert dat hij het menselijke brein begrijpt, het totaal mis heeft.'  Hij doelde hiermee op de enorme complexiteit van het menselijke brein.

Traumaheling als je jezelf herkent als zijnde neurodivergent

Na afloop van het congres 'Traumasporen' heb ik Bessel van der Kolk persoonlijk gesproken en hem de vraag gesteld of er studies gedaan zijn naar traumaheling bij mensen met een hoogbegaafd brein. Hoewel hij het duidelijk een interessante vraag vond, kon hij er geen antwoord op geven. Er zijn dan ook geen studies omtrent gevoerd.

Wat Bessel wel aangaf, was dat hij merkte dat mensen die erg traumatische gebeurtenissen hebben meegemaakt vaak een grote veerkracht, creativiteit en vindingrijkheid vertonen. Volgens hem hebben ze vaak in dergelijke vreselijke omstandigheden moeten leven dat ze gedwongen waren om creatief en vindingrijk te worden.

Zelf ben ik het maar gedeeltelijk eens met deze theorie.

Wat ik merk bij bij cliënten met een neurodivers brein is dat ze net erg veerkrachtig zijn door dat anders-werkende brein. Bovendien zijn wij als neurodivergents vaak regelrechte 'truth tellers'. Wij staan voor de waarheid. Wij kunnen onrecht niet verdragen. Wij zijn moedig.

En wat is één van de belangrijkste voorwaarden voor een diepgaand traumahelingsproces? Yep, het durven uitspreken van de waarheid. Het vertikken om vaak lang verborgen (familie)geheimen te bewaren. 

Er is niks mis met jou ons gekleurde brein neurodivergent Inge Vandecaetsbeek

Traumaheling bij neurodivergents gaat in stapjes

1) Bewustwording van je neurodiversiteit 
    Bewustwording van hetgeen je hebt meegemaakt én van wat het met je heeft gedaan 

2) Erkenning van je neurodiversiteit 
    Erkenning van hetgeen je hebt meegemaakt én wat het met je heeft gedaan 

3) Aanvaarding van je neurodiversiteit
    Aanvaarding van hetgeen je hebt meegemaakt én wat het met je heeft gedaan

Zodra we zijn aanbeland bij stap 3 kunnen we onze nature en nurture volledig omarmen en komen we opnieuw tot onze ware aard, tot onze ware authenticiteit. Er zijn nog maar enkele deeltjes traumastof overgebleven. De dikke stofwolk is weg. Het licht kan opnieuw er doorheen schijnen.

En dat is precies wat de wereld nodig heeft. Meer licht, meer mensen die vanuit hun volle authenticiteit kunnen en durven leven, mensen die het volledige kleurenpalet van hun Zijn kunnen en durven laten zien ?